|
29/09/2008
|
Αφιέρωμα στο Γιάννο Κρανιδιώτη - [Ρεπορτάζ
στο ΚΥΠΕ για την εκδήλωση
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
ΣΤΟ ΚΥΠΕ, 30/9/08
Η ανάγκη όπως η πολιτική κληρονομιά που άφησε πίσω του ο
αδικοχαμένος πολιτικός Γιάννος Κρανιδιώτη παραμείνει ''ζωντανή
και νέα'', τονίστηκε σε αφιέρωμα που διοργάνωσε χθες βράδυ
ο Ομιλος Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της
Κοινωνίας (ΟΠΕΚ) και το Πανεπιστήμιο Κύπρου με τίτλο ''Ευρωπαϊκή
Ενωση - Κύπρος, τέσσερα χρόνια μαζί: Προκλήσεις, Ευθύνες,
και Ευκαιρίες''.
Ο Γιάννος Κρανιδιώτης, κατά πολλούς ο αρχιτέκτονας της
ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ, πέθανε στις 15 Σεπτεμβρίου του
1999, όταν καθοδόν προς το Βουκουρέστι το πρωθυπουργικό
αεροσκάφος, που έμεινε στην ιστορία ως ''το μοιραίο Φάλκον''
έχασε απότομα ύψος. Ο αδόκητος θάνατος του, δεν του
επέτρεψε να ήταν παρών στο ''κλείδωμα της ένταξης της
Κύπρου στην ΕΕ χωρίς λύση του κυπριακού προβλήματος'',
μερικούς μήνες αργότερα, μια εξέλιξη η οποία
χαρακτηρίστηκε στην εκδήλωση ως ''η μεγαλύτερη διπλωματική
επιτυχία της μεταπολιτευτικής Ελλάδας και στρατηγική ήττα
της Τουρκίας''.
Στην εκδήλωση, την οποία άνοιξε ο Πρόεδρος της Βουλής και
Προεδρεύων της Δημοκρατίας, Μάριος Καρογιάν, εισηγητές
ήταν ο Αλέξης Παπαναστασίου, Διευθυντής του Ελληνικού
Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών και Διευθυντής του πολιτικού
γραφείου του αδικοχαμένου τότε Αναπληρωτή Υπουργού
Εξωτερικών της Ελλάδας, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου
Κύπρου Στάυρος Ζένιος και ο Α' Αντιπροέδρος του ΕΔΑΔ,
ακαδημαϊκός Χρήστου Ροζάκη.
Κηρύσσοντας την έναρξη του αφιερώματος, ο κ. Καρογιάν
χαρακτήρισε το Γιάννο Κρανιδιώτη ως ένα σπουδαίο πολιτικό,
ένα μεγάλο οραματιστή και ένα σύγχρονο στοχαστή.
''Με τις ιδέες, τα οράματα, τους στοχασμούς του άνοιξε νέο
δρόμο στην εξωτερική πολιτική της Ελλάδας και έδωσε μια
νέα ελπιδοφόρα προοπτική στην ιδιαίτερή του πατρίδα την
Κύπρο'', είπε και πρόσθεσε: ''Τα οράματα και οι στοχασμοί
του κυοφόρησαν την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ''.
Ο κ. Καρογιάν εξήρε την ''τολμηρή'' πολιτική του σκέψη,
τις ικανότητες να συλλαμβάνει και να κατανοεί την πορεία
των διεθνών πολιτικών πραγμάτων και τη συγκροτημένη και
εμπνευσμένη πολιτική του φιλοσοφία που τον διέκριναν και
οι οποίες κατέστησαν την πολιτική σκέψη και πολιτική του
προσφορά και σημαντικές και ιδιαίτερα επωφελείς για την
Κύπρο και την Ελλάδα.
''Απόψε θυμόμαστε και τιμούμε έναν από τους πλέον ικανούς
σύγχρονους πολιτικούς, ένα μαχητή για τα δίκαια και τα
δικαιώματα της Κύπρου και του λαού της'', πρόσθεσε ο
Πρόεδρος της Βουλής, σημειώνοντας ότι το διαχρονικό όραμά
του για την Κύπρο αποτελεί πηγή έμπνευσης και η
διεκδικητικότητα του στην υπεράσπιση των δικαίων και των
δικαιωμάτων της Κύπρου και του λαού της προσδιορίζει το
καθήκον μας και καθορίζει την πορεία μας.
Σύμφωνα με τον κ. Καρογιάν, ''ο πρόωρος, άδικος χαμός του
στέρησε την Κύπρο και την Ελλάδα από ένα φωτεινό
καθοδηγητικό μυαλό, από μια σημαντική πολιτική αξία και
από έναν μεγάλο ιδεολόγο και οραματιστή''.
''Το μεγάλο κενό που δημιούργησε η απουσία του έχουμε
χρέος να προσπαθήσουμε να το καλύψουμε, ακολουθώντας τα
οράματα και την πορεία που εκείνος χάραξε για την Κύπρο
και την Ελλάδα στο σύγχρονο κόσμο'', κατέληξε.
Μιλώντας στην εκδήλωση, ο κ. Παπαναστασίου αναφέρθηκε στη
στρατηγική που ακολούθησε ο εκλιπόντας, η ολοκλήρωση της
οποίας ήλθε με την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ την 1η Μαΐου
2004.
Κατά τον κ. Παναστασίου, ο Γιάννος Κρανιδιώτης ''ήταν ο
πολιτικός που έβγαλε το Κυπριακό από την ακινησία με
πρωτοβουλίες και μεθοδικές κινήσεις που χαρακτηρίζονται
από εξωστρεφή διπλωματία''.
''Πίστευε'', είπε, ''ότι ο πραγματικός πατριωτισμός
κρίνεται εκ του αποτελέσματος και όχι από τις προθέσεις,
όσο αγνές και αν είναι αυτές. Αγωνίστηκε για να απαλλάξει
τη εξωτερική πολιτική από τα ιδεολογήματα, τις
προκαταλήψεις, το φοβισμό και την άπραγη ρητορεία''.
Οπως είπε, η επιδίωξη εμπλοκής του ευρωπαϊκού παράγοντα
για αντιμετώπιση των λεγόμενων εθνικών θεμάτων και η
κοινοτικοποίηση των εθνικών θεμάτων και του Κυπριακού
υπήρξε κορυφαία επιλογή της πολιτικής Κρανιδιώτη.
Αναφέρθηκε στους διάφορους σταθμούς διασυνδέσεων και των
ανταλλαγμάτων, για τους οποίους οι δυνατότητες παρείχοντο
μόνο μέσα από το κοινοτικό πλαίσιο, αλλά και στην πορεία
ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ, με αντάλλαγμα την άρση του
ελληνικού βέτο για την πορεία της Τουρκίας προς την ΕΕ.
Θεμελιακής σημασίας, κατά τον κ. Παπαναστασίου, ήταν η
Σύνοδος Κορυφής του Ελσίνκι, που αποσύνδεσε την πορεία
ένταξης της Κύπρου προς την ΕΕ από το Κυπριακό, μια Σύνοδο
την οποία ο Γιάννος Κρανιδιώτης προετοίμασε πολλούς μήνες
πριν το θάνατό του.
''Τρεις μήνες μετά το θάνατό του, ο Κώστας Σημίτης, τότε
Πρωθυπουργός της Ελλλάδας, κλείδωσε την κυπριακή ένταξη.
Το Ελσίνκι αποτέλεσε τη μεγαλύτερη διπλωματική επιτυχία
της μεταπολιτευτικής Ελλάδας και στρατηγική ήττα της
Τουρκίας. Χωρίς αυτό η Κύπρος δεν θα ήταν σήμερα ευρωπαϊκή'',
είπε.
Ο κ. Παπαναστασίου τόνισε ακόμη πως ''ο ιστορικός αλλά και
περισσότερο ο πολιτικός χρόνος σε σχέση με το απλό
βιολογικό χρόνο είναι αμείλικτος, μετριέται διαφορετικά,
δεν συγχωρεί, δεν αποκαθιστά εύκολα τα πράγματα και τα
τετελεσμένα. Εάν δεν αξιοποιηθούν σωστά οι συγκυρίες, εάν
δεν υπάρχουν έγκαιρα τα αναγκαία ανακλαστικά, τα γενόμενα
ουκ απογίγνονται''.
Σημειώνοντας ότι πέρασε πολύς χρόνος ανεκμετάλλευτος από
την εποχή των ευνοϊκών συσχετισμών που άφησε ως πολύτιμο
κεκτημένο και ως παρακαταθήκη η πολιτική Κρανιδιώτη, ο κ.
Παπαναστασίου τόνισε πως έχουν αρχίσει να εμφανίζονται
προϋποθέσεις για ένα νέο ξεκίνημα και ότι ο Πρόεδρος
Χριστόφιας είναι ένας σοβαρός και ικανός πολιτικός
προσεκτικός στις κινήσεις του.
''Ας ελπίσουμε ότι θα καρποφορήσουν οι προσπάθειες για
άρση του αδιεξόδου και εξεύρεση λύσης επανένωσης της
Κύπρου υπό τις παρούσες δύσκολες συνθήκες'', κατέληξε.
Ο Πρύτανης Πανεπιστημίου Κύπρου Σταύρος Ζένιος ξεκίνησε
την εισήγησή του με θέμα ''Οικονομικές και εκπαιδευτικές
προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Κύπρου'' με μια τεκμηρίωση
του τι εστί ευρωπαϊκή Κύπρος με βάση κοινοτικούς Δείκτες.
Ο κ. Ζένιος αναφέρθηκε στην ανάγκη διαχώρισης του ''θέλω''
από το ''χρειάζομαι'' στην πολιτική, κάτι που, όπως είπε,
''απαιτεί ηγέτες με ανεπτυγμένη διορατικότητα
απαλλαγμένους από αντιδράσεις του θυμικού, με μακρόπνοη
ενορατική σύλληψη, μια ικανότητα βαθιάς κατανόησης που
αποτελεί το κύριο γνώρισμα αυτού που ο φιλόσοφος της
πολιτικής ελευθερίας και ιστορικός των ιδεών Αϊζάια
Μπερλίν αποκαλεί ''statecraft'', την τέχνη της
διακυβέρνησης μια κοινωνίας''.
''Πρέπει επομένως να αποτελεί προτεραιότητα να
επαναπροσδιορίσουμε το τι θέλουμε και τι πραγματικά
χρειαζόμαστε, αφού η ευρωπαϊκή Κύπρος του σήμερα δεν είναι
η ίδια με την Κύπρο του χθες'', είπε.
Ο κ. Ζένιος τόνισε ότι ''ως μέλη της ΕΕ αυτό που
χρειαζόμαστε είναι ένα βαθύ αίσθημα αυτοπεποίθησης, αυτά
που ανεδείχθησαν στον πολιτικό βίο του Γιάννου Κρανιδιώτη,
ένα βαθύ αίσθημα αυτοπεποίθησης ότι ως χώρα μπορούμε να
επιλύσουμε προβλήματα και να επιτύχουμε στόχους''.
''Ενώ θέλουμε να ικανοποιήσουμε την ανάγκη για ασφάλεια
στην προ της ενωμένης Ευρώπης εποχής'', συνέχισε, ''αυτό
που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι να κατανοήσουμε τη
ανάγκη για πλήρη και ισότιμη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή
οικογένεια''.
Ο κ. Ζένιος συνόψισε τις οικονομικές και εκπαιδευτικές
προτεραιότητες της ευρωπαϊκής Κύπρου ως εξής: Ορθολογική
προσέγγιση στην διαχείριση των οικονομικών προκλήσεων με
αποφυγή λαϊκισμών χάριν του μακροχρόνιου κοινού
συμφέροντος, την αναγνώριση της καινοτομίας ως μοχλού της
οικονομικής ανάπτυξης και την ενεργοποίηση της διαδικασίας
γνώση - καινοτομία - οικονομική ανάπτυξη, την ανάπτυξη
ευρωπαϊκών προδιαγραφών πανεπιστημιακών κέντρων αριστείας,
την προετοιμασία μιας νέας γενιάς Κυπρίων, υπερήφανων για
την εθνική ταυτότητα και θρησκευτικές τους παραδόσεις που
θα μπορούν με αυτοπεποίθηση να επιδρούν με τις άλλες
κοινότητες και μειονότητες και τους μετανάστες σε ένα
πνεύμα ικανότητας και κοινωνικής αλληλεγγύης και το
διαχωρισμό του ‘θέλω’ από το ‘χρειάζομαι’ με σύγχρονους
δημιουργικούς ηγέτες.
''Αν τα επιτύχουμε όλα αυτά τότε θα έχουμε επιτύχει, όπως
λέει ο Περικλής στον επιτάφιό του, να τιμήσουμε με έργα
και όχι μόνον με λόγια τον αποψινό τιμώμενο, το Γιάννο
Κρανιδιώτη'', κατέληξε.
Στην δική του εισήγηση με θέμα ''ο ρόλος της ΕΕ στην
αναζήτηση λύσης του Κυπριακού'', ο κ. Ροζάκης ανέφερε ότι
πορεία ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ κατόρθωσε να διευκολύνει
κοινωνικές εξελίξεις στο εσωτερικό της Κύπρου και να
αντλήσει την αναγκαία αλληλεγγύη από την ευρωπαϊκή
οικογένεια.
Σύμφωνα με τον κ. Ροζάκη, η ένταξη δημιούργησε άλλες τρεις
δυναμικές, την απομάκρυνση του ενδεχομένου σύγκρουσης με
την Τουρκία, διότι η Τουρκία ως υποψήφια χώρα δεν είχε τη
δύναμη και ούτε την έχει να αναζητήσει λύσεις, οι οποίες
ήταν ασύμβατες προς το κοινοτικό όραμα, τη στροφή της τ/κ
κοινότητας από τον συγγενή Τούρκο στο εσωτερικό της Κύπρου,
αναζητώντας μια καλύτερη τύχη, την οποία η Τουρκία δεν
μπορούσε να της δώσει και τη διασφάλιση περαιτέρω της
νομιμότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο κ. Ροζάκης αναφέρθηκε σε δύο νέες συγκυρίες που πρέπει
να συνυπολογιστούν και ειδικότερα στη διαφοροποίηση του
δόγματος της αποδοκιμασίας των αποσχιστικών τάσεων, όπως
αυτές διαγράφονται με το Κοσσυφοπέδιο και την Αμπχαζία,
αλλά και ιδιαίτερα της διεύρυνσης της ΕΕ, η οποία
ενδεχομένως να επέφερε μια διαφοροποίηση της στάσης της ΕΕ
στο Κυπριακό.
Η ΕΕ, παρατήρησε ο κ. Ροζάκης, δεν είναι η Ενωση της
δεκαετίας του '90. Είναι μια Ενωση των 27, εκ των οποίων
πολλά κράτη έχουν τελείως ετερόκλητες προοπτικές και
διαθέσεις που δεν συνδέονται ούτε με το πολιτικό άρμα των
πρωτεργατών της ΕΕ, ούτε με τη διάθεση των παραδοσιακών
κρατών στο να αναζητήσουν βαθμιαία το δρόμο προς την
ενοποίηση.
''Βρισκόμαστε'', είπε, ''σε μια καινούργια κατάσταση, όπου
ο βαθμός της αλληλεγγύης έχει υποστεί δεδομένες φθορές και
όπου τα ετερόκλιτα συμφέροντα τελικώς απομακρύνουν το
ενδεχόμενο μιας ταχείας πορείας προς αυτή τη ενοποίηση''.
Εκτίμησε δε πως ''το Κυπριακό βρίσκεται σε ένα κυκεώνα
αυτή τη στιγμή που μεταφέρει σε μεγαλύτερο ποσοστό την
ευθύνη στην ίδια την Κύπρο παρά στους μηχανισμούς που ήταν
υποβοηθητικοί στο παρελθόν. Δημιουργεί δηλαδή συνθήκες και
προϋποθέσεις, που πρέπει να μας καταστήσουν εξαιρετικά
προσεκτικούς''.
Κατά τον κ. Ροζάκη, ''οι πρωτοβουλίες που λαμβάνονται στο
Κυπριακό, δεν έχουν απαρέγκλιτα την ίδια δυναμική
υποστήριξης από ορισμένους κύκλους, ιδιαίτερα φυσικά τους
ευρωπαϊκούς''.
Ο Αντιπρόεδρος του ΕΔΑΔ τόνισε όμως ότι ''με κανένα Θεό
δεν υπαινίσσομαι ότι η Κύπρος θα αντιμετωπίσει εμπόδια
στην περίπτωση που προχωρήσει αποτελεσματικά και υπεύθυνα
στο δρόμο της επίλυσης ή ότι τα δύο συγκυριακά στοιχεία θα
απομακρύνουν το ενδεχόμενο της επίλυσης αν υπάρχει η
βούληση''.
Το γεγονός ότι η ΕΕ, ανεξάρτητα από τη σημερινή της
πολυστασία, είναι ένας δυναμικός μηχανισμός, ο οποίος
φυσικά θα ήθελε η Κύπρος να καταλήξει σε μια πολιτική λύση,
διότι δεν είναι προς το συμφέρον της ΕΕ η πολιτική
εκκρεμότητα.
''Στο βαθμό που η Τουρκία παραμένει ένας παράγοντας
καθοριστικός στην επίλυση του Κυπριακού και στο βαθμό που
η εμμονή της Τουρκίας για την ένταξη διατηρείται, στον
ίδιο βαθμό μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι η θετική
συγκυρία λειτουργεί υπέρ της επίλυσης του Κυπριακού'',
κατέληξε.
Ο δημοσιογράφος Λοΐζος Αντωνίου, διαβάζοντας χαιρετισμό
του ΓΓ του ΟΠΕΚ Στράτου Στυλιανίδη, εξήρε τον εκλιπόντα
για το «σπάνιο χάρισμα της δομημένης σκέψης και της
ουσιαστικής τεκμηρίωση των επιχειρημάτων του».
Οπως είπε ο κ. Αντωνίου, ''με την πολιτική διορατικότητά
του, ο Γιάννος Κρανιδιώτης άλλαξε τη μοίρα της Κύπρου,
υλοποίησε ένα συγκλονιστικό και για πολλούς άπιαστο όνειρο,
οδήγησε την Κύπρο στο πεπρωμένο της, στον ευρωπαϊκό χάρτη».
''Η εξωστρεφής αντίληψη της διεθνούς πολιτικής είναι αυτή
που οδηγεί στην ενίσχυση της διεθνούς θέσης της χώρας,
δημιουργεί συμμαχίες, ταύτιση συμφερόντων και επιτρέπει
πιο αποτελεσματικά και αξιόπιστα την εξυπηρέτηση των
στόχων της εξωτερικής πολιτικής'', κατέληξε.
Τέλος, στην εκδήλωση, η οικογένεια Κρανιδιώτη ανακοίνωσε
πως θα προβεί σε δωρεάν βιβλίων και αντικειμένων του
αδικοχαμένου πολιτικού κατά την τέλεση των εγκαινίων της
πτέρυγας, που θα φέρει το όνομά του στη νέα βιβλιοθήκη του
Πανεπιστημίου Κύπρου.
|
